Artikel gepubliceerd in De Vlaamse Ondernemer
(www.dvo.be)
Een bedrijf
dat wil investeren in innovatie zorgt best voor een heldere groeistrategie.
Naarmate die duidelijk wordt, wordt de afweging van mogelijke innovatieprojecten
immers makkelijker. Een goede “strategic fit” is het
beste langetermijnkeuzecriterium voor nieuwe bedrijfsprojecten.
Idealiter wordt iedere verantwoordelijke die later bij de implementatie
nodig is betrokken bij de ontwikkeling van de groeistrategie. Door
hem te betrekken, is hij gemotiveerder om nadien ook de implementatie
te helpen doorvoeren. Men spreekt van het creeëren van een
draagvlak of common ground. Hoe je in 7 stappen een groeistrategie
kunt ontwikkelen met een groep verantwoordelijken, wordt hierna
besproken.
Stap 1: Voorbereiding
Vooraf wordt de focus van de oefening bepaald t.t.z.:
- wat is de precieze doelstelling van het programma
- wat moet het programma opleveren?
- afbakenen van markten, technologieën, doelgroepen, regio’s
en tijdshorizon
Het te volgen programma wordt vooraf aan alle deelnemers verspreid.
Iedereen die nadien een belangrijke rol inneemt bij de implementatie
van de strategie kan uitgenodigd. Het loont de moeite om op een vreemde
locatie te gaan. Mensen worden minder gestoord en de andere omgeving
prikkeld voor nieuwe ideeën of inzichten.
Stap 2: In kaart brengen van
de huidige situatie
Elke groeistrategie oefening start met het in kaart
brengen van de huidige situatie: de marktpositie, de positionering,
de kerncompetenties en de sterktes en zwaktes van de organisatie.
Deze informatie kan vooraf bij alle deelnemers ingezameld worden,
tijdens de meetings kan dit dan verder besproken worden. Hierdoor
bekomt men een gezamenlijk beeld van de huidige situatie. Het is belangrijk
om ook de verschillende standpunten in kaart te brengen.
Stap 3: In kaart brengen van
de toekomsttrends
Gary Hamel beweerde in zijn boek “Competing for
the future” dat bedrijven die systematisch de toekomst verkennen
succesvoller zijn dan anderen. Vele bedrijven volgen regelmatig de
trends op en brainstormen hierrond om de toekomstige kansen en bedrijgingen
in kaart te brengen. Zo kunnen ze beter anticiperen op de toekomst.
De trends van de toekomst worden makkelijk in kaart gebracht door
te brainstormen volgens het creatief proces:
- een korte individuele brainstorm;
- in groep verzamelen en verrijken van alle ideeën i.v.m. trends;
- groeperen van de trends en groepsdiscussie;
- kiezen van de voornaamste trends door bijvoorbeeld door een sticker-voting;
Stap 4: Brainstormen rond opportuniteiten
Op basis van de gekozen trends uit stap 3 wordt er nu
gebrainstormed. Alvorens de brainstorm aan te vatten wordt de “creatieve
uitdaging” geformuleerd. Dikwijls gebeurd dit in de “hoe-vraag”
of “bedenk” vorm. Bijvoorbeeld: “Bedenk voor elke
trend hoe het bedrijf hierop kan inspelen”.
De eerste fase van de brainstorm is de divergerende fase (ideegeneratie).
In deze fase is het de bedoeling om zo veel mogelijk ideeën te
bedenken op basis van de verschillende trends. De gevonden ideeën
kunnen vanuit diverse hoeken komen zoals producten, diensten, partnerships,
nieuwe markten, nieuwe toepassingen, nieuwe regio's, intellectuele
eigendom, positionering, businessmodel, klantendienst, prijsmodel,
processen of technologieën. Dikwijls wordt de brainwritingtechniek
gebruikt. . Dit is een bewezen methode waarbij een opportuniteitenmatrix
door een groep ingevuld wordt aan de hand van o.a. de brainwriting
techniek. In principe is de opbrengst 100 à 400 ideeën
in functie van de genomen tijd en het aantal deelnemers.
De volgende fase is de convergerende fase (ideeselectie). Hier zal
men eerst alle ideeën groeperen en benoemen. Vervolgens worden
de beste ideeën geselecteerd. Om deze fase snel en zonder teveel
discussie te laten verlopen, wordt er best gebruik gemaakt van enkele
groepsbeslissingstechnieken.
Stap 5: Formulering van de
strategische uitdagingen
Met alle gevonden informatie is men klaar om de swot-analyse
uit te voeren. Deze valt uiteen in twee delen, de interne analyse
en de externe analyse. De interne analyse geeft de sterktes en zwaktes
van het bedrijf weer. Hier heeft het bedrijf invloed op. De externe
analyse geeft de kansen en bedreigingen. Deze factoren komen van buiten
het bedrijf, en daar heeft u dan ook geen invloed op. In de SWOT analyse
zet je de interne en de externe analyse tegen elkaar af in een swotmatrix.
Door de sterke punten te vergelijken met de kansen, en de zwakke punten
van de concurrenten te vergelijken met de bedreigingen, krijg je een
goed inzicht in de concurrentiepositie. Om nu optimaal gebruik te
maken van deze concurrentiepositie, kunnen we gebruik maken van een
confrontatiematrix :
Vanuit deze matrix maken we nu combinaties van sterktes – kansen,
sterktes – bedreigingen, zwaktes – kansen, zwaktes –
bedreigingen. Bij elke combinatie horen twee strategische opties,
in totaal zijn er dus acht strategische opties. Met een sterkte op
een kans inspelen kan door te groeien of door uit te buiten. Met een
sterke op een bedreiging inspelen kan door te verdedigigen of door
te concurreren met de sterktes. Met een zwak punt op een kans inspelen
kan door te verbeteren of door de zwaktes om te buigen naar sterktes.
Met een zwak punt op een bedreiging inspelen kan door het te vermijden
of terug te trekken, of door samenwerking te zoeken met sterke concurrenten.
Stap 6: Brainstorming rond
de strategische uitdagingen
Op basis van de resultaten van de confrontatiematrix
gaat men via brainstorming ideeën verzamelen en genereren rond
de voornaamste strategische uitdagingen. Opnieuw kan hier de brainwalkingmethode
voor gebruikt worden. In principe is de output 100 à 400 ideeën
voor alle strategische uitdagingen. Hieruit worden dan de voornaamste
projecten gekozen.
Stap 7: Samenvatting en planning
Na de brainstorming in stap 6 worden er een actieplan
gemaakt met daarin de voornaamste strategische groeiprojecten voor
de organisatie en de timings.
Deze groeistrategieoefening neemt ongeveer 1,5 dag in beslag. Bij
voorkeur wordt er tussen de stappen 4 en 5 enkele dagen tussen gelaten.