Artikel gepubliceerd in De Vlaamse Ondernemer (www.dvo.be)  
     
 

Regelmatig brainstormen zorgt ervoor dat de toevoer aan goede ideeën in een organisatie niet stilvalt. Het kan worden ingeschakeld wanneer er nieuwe ideeën nodig zijn rond topics als strategie, groei, productinnovatie, marketing, new business maar ook rond kostenbesparingen of efficiëntie. Brainstormen is vooral waardevol wanneer het gezien wordt als één van de initiatieven die men kan nemen om het “gistingsproces” in de organisatie levendig te houden. Enkel maar brainstormen op zich is weinig zinvol. Een brainstorm creëert een moment om bestaande ideeën en opinies te verzamelen, om van gedachten te wisselen, om nieuwe ideeën te bedenken en om consensus te verkrijgen over de voornaamste gedachten, ideeën of concepten.

De structuur van een goede brainstorm is zodanig opgebouwd dat het creatief denken gestimuleerd wordt. Creatief denken is het geheel van denkattitudes, vaardigheden, technieken en processen dat de kans verhoogt door bestaande denkpatronen te breken en nieuwe verbindingen te leggen in onze hersenen. Brainstormen gebeurt volgens het algemeen creatief proces en bestaat uit vier stappen.

 
   
  Stap 1: de voorbereiding.  
  In een eerste stap wordt er bepaald welke de doelen zijn, wordt de creatieve uitdaging geformuleerd, wordt het programma uitgewerkt en de juiste groep samengesteld. De creatieve uitdaging wordt bij voorkeur geformuleerd in een “hoe” of een “bedenk” vraag. Waar mogelijk nodigt men ook externen uit, zij kunnen met een nieuwe en onbevangen blik naar de organisatie kijken. Deze groep wordt vooraf aan het proces ingewijd in het probleem, het procesverloop en de basisvaardigheden van het brainstormen.  
     
  Stap 2: ideeën vinden (divergeren)  
  In deze fase is het belangrijkste doel om ideeën te generen en is kwantiteit belangrijker dan kwaliteit. Uit de vele ideeën van de eerste fase worden de goede er in de tweede fase wel uitgehaald. Een basisregel in verband met creativiteit is namelijk: “quantity breads quality”. Van brainstorming wordt wel eens gezegd dat het een proces is dat sterke gelijkenis vertoont met de natuurlijke evolutie. In de natuur zijn 100 nieuwe levensvormen nodig om vijf levensvatbare wezens voort te brengen (zo'n 95% van alle nieuwe levensvormen verdwijnt namelijk door natuurlijke selectie). Brainstormen werkt volgens hetzelfde principe: veel en gevarieerde ideeën produceren om er slechts enkele goede over te houden. Dit lijkt misschien inefficiënt, maar wellicht kan het niet anders en is er een overvloed aan ideeën en gevarieerde invalshoeken nodig om dat ene sublieme idee te vatten. Onder leiding van een begeleider worden er aan de hand van enkele creativiteitstechnieken zoveel mogelijk ideeën verzameld en samengebracht op een white board of een flip-over. Enkele van de meest gebruikte technieken zijn zo bijvoorbeeld brainwriting, vrije associatie, de bloemassociaties, mindmapping, de persoonlijke analogie, quickstorm of schaven. De begeleider zorgt ervoor dat iedereen aan het woord komt en dat er geen kritiek op de geopperde ideeën wordt geleverd. Meestal duurt deze fase enkele uren. Belangrijk is dat er in de groep een productieve en creatieve ontspannen sfeer heerst zodat er een continue stroom van ideeën ontstaat. Een gemiddelde brainstorm brengt zo makkelijk 100 tot 400 ideeën op afhankelijk van het aantal deelnemers en de genomen tijd.  
     
  Stap 3: ideeën kiezen (convergeren)  
  Na de ideeën vinden fase worden de ideeën systematisch geëvalueerd. In een aantal stappen worden er uit de honderden ideeën de beste uitgekozen. Dit gebeurt aan de hand van ideeclustering- en groepsselectietechnieken waarbij gekozen wordt aan de hand van criteria. Deze criteria worden vooraf samen gekozen. Wat zijn de benodigde investeringen? Hoe snel is het realiseerbaar?, Hoe groot is de mogelijke opbrengst? Sluit het goed aan bij de langetermijndoelen en visie van de organisatie? Dit laatste criterium is veruit het belangrijkste voor langetermijnsucces van een gekozen project. Uit alle ideeën worden dan de beste gekozen, meestal 2 à 3. Van deze wordt er een projectfiche gemaakt.  
     
  Stap 4: debriefing en planning  
  Het is aangewezen om na stap 3 de deelnemers enkele dagen de tijd te bieden om de resultaten te laten bezinken. Daarna is het tijd om een opvolgmeeting te organiseren waarbij de resultaten opnieuw worden overlopen. Bij aanvang kunnen er nog wijzigingen of nuances worden besproken. Hierna wordt gezamenlijk een actie- of projectplan opgemaakt. Dit plan bevat elementen zoals de samenstelling van het team, de timing, het budget en de gewenste resultaten. Vervolgens is het belangrijk dat elk project volgens de regels van goed projectmanagement wordt opgestart en uitgevoerd. Het gebeurd immers frequent dat goede ideeën nooit worden gerealiseerd omwille van slechte opvolging en implementatie.  
     
  Contact en info  
  gro3
T +32 (0) 3 489 32 80
www.gro3.com
info@gro3.com